Wraca temat perelowskich bloków – jak długo postoi wielka płyta?

Przez dziesięciolecia wielka płyta była odpowiedzią na ogromne zapotrzebowanie mieszkaniowe w polskich miastach. Dzisiaj sytuacja jest zupełnie inna – zamiast zastanawiać się, jak szybko budować kolejne osiedla, coraz częściej trzeba zdecydować, co zrobić z tymi, które powstały kilkadziesiąt lat temu.

Miliony osób nadal mieszkają w wielkiej płycie

Skala tego rodzaju budownictwa sprawia, że jego przyszłość ma znaczenie dla całego rynku nieruchomości. W blokach z wielkiej płyty mieszka około 12 mln Polaków. To mniej więcej jedna trzecia społeczeństwa. Lokale te nadal cieszą się zainteresowaniem także dlatego, że często można kupić je taniej niż mieszkania w nowych inwestycjach.

Ich przewagą bywa również położenie. Osiedla budowane kilkadziesiąt lat temu znajdują się dziś często w dobrze rozwiniętych częściach miast. Sam wiek budynku nie oznacza więc automatycznie, że mieszkanie przestaje być atrakcyjne.

O przyszłości zdecyduje opłacalność

Znacznie ważniejsze od metryki budynku będzie to, ile trzeba wydać na jego dalsze utrzymanie. W części bloków potrzebne są poważniejsze prace związane z konstrukcją, instalacjami czy izolacją. Starsze rozwiązania mogą też oznaczać większe straty ciepła i wyższe rachunki mieszkańców.

W takiej sytuacji pojawia się wybór: dalej inwestować w remont czy zastąpić budynek nowym. Jeżeli konstrukcja pozostaje w dobrym stanie, modernizacja może być korzystniejsza finansowo.

Zachodni scenariusz nie musi powtórzyć się w Polsce

Nie wszystkie państwa zdecydowały się zachować osiedla budowane w podobnej technologii. W Niemczech czy Francji część z nich została rozebrana, gdy dalsze inwestowanie przestało być uzasadnione albo budynki nie odpowiadały już oczekiwanym standardom.

W Polsce na większą skalę wybierana jest dotychczas inna droga. Zamiast rozbiórek prowadzone są remonty i prace pozwalające wydłużyć okres użytkowania budynków. To właśnie taki kierunek może dominować również w kolejnych latach, szczególnie tam, gdzie stan konstrukcji nie budzi poważnych zastrzeżeń.

Zaniedbane osiedla mogą tracić na wartości

Największe ryzyko dotyczy bloków, w których przez lata odkładano potrzebne inwestycje. Pogarszający się stan techniczny może z czasem oznaczać nie tylko większe koszty, lecz także spadek zainteresowania kupujących. Nieruchomość tańsza przy zakupie nie zawsze będzie bowiem tańsza w utrzymaniu.

Dlatego różnice pomiędzy poszczególnymi osiedlami mogą stawać się coraz większe. Zmodernizowany blok w dobrej lokalizacji może nadal być konkurencyjną propozycją, podczas gdy zaniedbany budynek będzie stopniowo tracił swoje atuty.

Zamiast końca wielkiej płyty czeka nas jej przebudowa?

Pierwotnie zakładany okres użytkowania wielu takich konstrukcji wynosił około pół wieku, ale nie oznacza to, że po jego przekroczeniu budynek trzeba automatycznie rozebrać. W kolejnych 20 latach część najstarszych i najbardziej zużytych obiektów rzeczywiście może zniknąć. Pozostałe mogą natomiast przejść kolejne modernizacje.

Przyszłość wielkiej płyty będzie różna w zależności od konkretnego osiedla. O tym, które bloki pozostaną na kolejne dekady, zdecydują ich rzeczywisty stan, możliwości techniczne oraz koszty dalszego utrzymania.